Kap+18

=  =

= **Journalisten på jobb** = = God journalistikk er å formidle informasjon og idear på ein interessant og truverdig måte. I motsetnad til andre yrke er journalistane på jobb heile tida. Dei jaktar alltid på den gode historia, historia dei er aleine om eller iallfall først ute med, og som kan gi dei ”heltestatus” i fagmiljøet. Hovudarbeidet til journalisten går ut på å snappe opp kva som skjer i samfunnet, og formidla det til folk. Det er viktig at stoffet vert framstilt på ein lettfatteleg og leseverdig måte, og journalistane tek alltid sikte på å nå eit breiast mogeleg publikum. Ein god journalist er aldri ”ferdig utdanna”. Han må alltid vera på jakt etter nyhende, vera open og kritisk til saker og hendingar i samfunnet, og leggja vinn på å gje lesarane god og relevant informasjon. Dei viktigaste kriteria for å fungere i journalistyrket er kunnskap og nysgjerrigheit. =

([|http://farm1.static.flickr.com/225/491619301_071f569577.jpg?v=0)**] = Som i fleste andre jobbar har journalistane ein arbeidsplass i lag med andre medarbeidarar. I ei avis har dei vanlegvis ein redaktør som er sjefen. Redaktøren er den som har siste ordet, og som står med alt ansvaret til slutt. Under redaktøren arbeider journalistar, fotografar og redigerarar med å setja stoffet saman til ei avis. I ein redaksjon er det også ein vaktsjef som fordeler arbeidsoppgåvene, set deadline og leier redaksjonsmøta. No er det sjølvsagt stor forskjell på redaksjonen ettersom avisa er stor eller lita, nasjonal eller lokal. = = Når ein spør seg kva som er ei god nyheit, tenkjer folk ulikt. Nokon er mest opptekne av kjendisar og kongelege bryllaup, medan andre er meir interesserte i storpolitikk og terrorangrep kringom i verda. Sportsnyheiter har også etter kvart fått ein brei plass i dei fleste aviser. Det som kjenneteiknar ei god nyheit, er at den trekkjer til seg mykje merksemd, same om den er glad eller trist! Denne er journalistane alltid på jakt etter, og for å finna det store ”scoopet” treng ein kjelder. Kjeldene kan vera alt i frå Statistisk sentralbyrå og gamle rapportar, til ein venn eller ein nabo. Viss ein skal laga ei sak av det, er det viktig å sjekka fleire kjelder og høyra undersøka fleire sider, slik at ikkje framstillinga vert for einsidig. = = Kjeldene er viktige for journalistane sidan dei alltid vil vera fyrst ute med saker og ting. I det siste har det vorte meir og meir vanleg med tips frå publikum, at dei kan senda eit bilde over SMS frå ein ulykkesstad eller noko liknande. Mange aviser og blad betaler godt for dei gode tipsa. Sidan folk kan ha ymse motiv for å koma med tips, er det viktig å spørja kvifor kjelda tok kontakt med journalisten. Var det ei kjelde som var ute etter å mjøla si eiga kake, og som kanskje ville få fram berre sitt syn? Her må journalisten vera kritisk, for å driva kjeldekritikk er ekstremt viktig så ikkje feil informasjon vert formidla, og for at samfunnsgrupper ikkje skal føla seg krenkja. = = F//ør journalistane formidlar stoffet vidare til publikum, må dei forsikra seg om at historia verkeleg er eit nyhende eller er relevant for samfunnet. For å gjera det må dei gå gjennom nyheitskriteria, som er ”reglane” for ei god nyheit. Eit nyhende inneheld ofte ein konflikt, og denne verkar som regel meir interessant for lesarane enn harmoniske solskinshistorier. Nyhenda må vera vesentlege for at publikum interesserer seg, og dei må ha betydning for mange i samfunnet. Ei nyheit vert også mykje meir interessant viss ein kan identifisera seg med menneska i saka, så identifikasjon og attkjenning er viktige kriterium. Eit nyhende får meir merksemd viss det er snakk om ein sensasjon som gjer publikum forskrekka eller opprørt. Aktualitet er også viktig. Ting som nettopp har skjedd, er automatisk meir interessant enn det som skjedde for tre veker sidan, der alle sider og synspunkt allereie er kome fram.// //Etter at journalisten har vurdert saka opp mot nyheitskriteria, er det neste steget publiseringa og formidlinga av nyhenda. Her bruker journalistane den omvende trekanten. Den viktigaste informasjonen ligg allereie i innleiinga, og det mindre vesentlege heilt til slutt. Ei slåande overskrift får større merksemd frå publikum enn ei dårleg og uklår.// = = I arbeidet sitt med nyheitsformidling må journalisten alltid stilla spørsmåla kven, kva, kvar, når, korleis og kvifor. Dette er viktige hjelparar for å formidla mest mogleg i saka. = = Journalistikken har ulike sjangrar. Den mest vanlege er nyhende, altså dagsaktuelle hendingar. Ein annan sjanger er kommentarar, eller uttrykk for meiningar. Denne sjangeren finn me for eksempel i debattar. I tillegg har me sjangeren feature eller spesialartiklar, som er subjektiv formidling av eit tema. Her går skribenten djupare inn i temaet, og uttrykket varierar i stil og form etter type medium. = = Så kan ein spørja seg: Kvar går journalistikken? Sjølv om statistikken viser at papirutgåvene av dei store riks- og regionavisene har hatt ein stor tilbakegong etter at Internett vart meir vanleg kringom i heimane, ser me også at lokalavisene vert meir populære. Det tyder på at mange framleis vil lesa nyhende på den tradisjonelle måten, og at ting som skjer i nærmiljøet, er godt stoff. Men same kva medium som går sigrande ut av konkurransen, vil den kritiske og kunnskapsrike journalisten framleis vera det viktigaste leddet i formidlinga av informasjon til publikum. =